Autonomia i decyzje·Omówienie po polsku
Wpływ generatywnej AI na krytyczne myślenie
Tytuł oryginalny: The Impact of Generative AI on Critical Thinking
Lee i in., CHI 2025 (Microsoft Research + Carnegie Mellon)
Im bardziej ufasz maszynie, tym mniej myślisz sam.
Badacze z Microsoft Research i Carnegie Mellon przepytali 319 pracowników wiedzy o 936 rzeczywistych sytuacji, w których użyli generatywnej AI. Interesowało ich nie to, czy AI pomaga, lecz kiedy człowiek uruchamia przy niej własne krytyczne myślenie, a kiedy z niego rezygnuje.
Wynik jest wyraźny i dwustronny. Im większe zaufanie do odpowiedzi AI, tym rzadziej ktoś ją sprawdza i tym mniej myśli sam. Im wyższa pewność własnych kompetencji, tym częściej myśli krytycznie — choć odczuwa to jako większy wysiłek. Sam charakter krytycznego myślenia przesuwa się: z tworzenia rozwiązań na weryfikowanie cudzych, z rozumowania na nadzór nad zadaniem.
Badanie dotyczy pracy, ale mechanizm jest ten sam, gdy pytamy AI o sprawy osobiste: oddajemy sąd temu, komu ufamy. Autorzy postulują narzędzia, które pokazują wiarygodność odpowiedzi, zamiast ją maskować. Ograniczenie: dane pochodzą z samoopisu, nie z pomiaru zachowania.
Z oryginału
„Higher confidence in GenAI is associated with less critical thinking, while higher self-confidence is associated with more critical thinking.”
Wyższe zaufanie do GenAI wiąże się ze słabszym krytycznym myśleniem, a wyższa pewność własnych kompetencji — z silniejszym.
- Rok
- 2025
- Język oryginału
- EN
- Źródło
- Lee i in., CHI 2025 (Microsoft Research + Carnegie Mellon)
To omówienie własnymi słowami zespołu EPIQ, nie tłumaczenie. Pełny tekst pozostaje u wydawcy — odnośnik poniżej. Cytaty są krótkie, dosłowne i opatrzone źródłem, w granicach prawa cytatu.